Kapıcı SGK ve maaş rehberi: kolay işverenlik, vergi, çalışma süresi

Kapıcı çalıştıran bir apartmanın yöneticisi, farkında olmasa da bir işveren vekilidir. Sigorta, vergi, çalışma süresi ve lojman konularındaki kurallar diğer işyerlerinden epey farklıdır. Bu yazıda konut kapıcılığına özgü kuralları özetliyoruz. Ücret tutarları her yıl değiştiği için rakam vermiyoruz; güncel asgari ücret ve tavanlar için resmî duyurulara bakın.

İşveren kim?

Konut Kapıcıları Yönetmeliği'ne göre konut kapıcısı İş Kanunu kapsamında işçidir. İşveren, konutun maliki ya da malikleridir; yönetici işveren vekilidir. Yönetici, yazılı yetkisi varsa iş sözleşmesini yapar ve feshedebilir. Sözleşmede yönetmeliğin aradığı asgari içerik bulunmalıdır.

Yöneticinin yönetmelikten doğan başlıca görevleri:

Merkezi ısıtmalı binada kaloriferi yakacak kişinin ateşçi belgesini aramak.
İşe girişte sağlık raporu almak ve yılda bir sağlık kontrolü yaptırmak.
Ücret, tazminat ve primleri zamanında ödemek.
Çalışma koşullarını ve görevleri gösteren belgeyi bina girişine asmak.

Çalışma süresi

Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Lojmanlı işyerlerinde günlük çalışma süresi en çok dörde bölünebilir. Geçici kapıcıya da asgari ücretin altında ödeme yapılamaz.

SGK: kolay işverenlik

5510 sayılı Kanun'un ek 9. maddesi ve SGK Genelgesi 2019/6'ya göre tescil tipi "konut kapıcılığı" olan işyerleri 1 Mart 2019'dan itibaren kolay işverenlik kapsamındadır. Konut kapıcıları 4/1-a sigortalısıdır; uzun ve kısa vadeli sigorta kolları, genel sağlık sigortası ve işsizlik sigortası uygulanır.

İş	Süre
İşyeri bildirgesi ve işe giriş bildirgesi	Çalışmaya başlanan ayın sonuna kadar
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi	Verilmez; primler beyan edilen gün ve kazanca göre sistemce tahakkuk ettirilir
Prim ödemesi	İlgili ayı izleyen ayın sonuna kadar
Eksik gün nedenleri	İzleyen ayın 10'una kadar e-SGK İşveren sistemine girilir
Damga vergisi	Kolay işverenliğe geçen konut kapıcılığı işyerlerine tahakkuk yapılmaz

Kapsam dışı personel: Güvenlik görevlisi, temizlik şirketi personeli, site müdürü ve teknik personel gibi kapıcı tanımına girmeyen çalışanlar kolay işverenlik kapsamında değildir; genel rejime (muhtasar ve prim hizmet beyannameli) tabidir.

Gelir vergisi

Gelir Vergisi Kanunu md. 23/1-6'ya göre apartmanlarda ve ticaret mahalli olmayan yerlerde çalıştırılan kapıcı, kaloriferci, bahçıvan gibi hizmetçilerin ücreti gelir vergisinden istisnadır. Yani tamamı konut olan bir apartmanda kapıcının ücretinden gelir vergisi kesilmez.

Tamamı işyeri olan ya da işhanı niteliğindeki yapılarda istisna uygulanmaz, tevkifat yapılır.
Karma yapılarda (konut ve dükkân ya da ofis bir arada) özelgeler çelişkilidir. Bu durumda karar için mali müşavirinize danışın.
Güvenlik, temizlik, büro ve site müdürü gibi personelin ücretleri istisna dışıdır ve tevkifata tabidir.

Muhtasar beyannamenin elektronik gönderilmesi site yönetimleri için zorunlu değildir; yetkili meslek mensubu aracılığıyla da verilebilir. Personel çalıştıran yönetimler uygulamada vergi dairesinden vergi kimlik numarası alır.

Damga vergisi

Gelir vergisi istisnası kapsamındaki kapıcı ücret kâğıtları damga vergisinden de istisnadır. Diğer personelin ücretleri damga vergisine tabidir.

Yönetici "maaşı" ayrı bir konu

Kat maliklerinden seçilen yönetici ve denetçiye, yönetim giderlerine katılmama biçiminde sağlanan aidat muafiyeti gerçek ücret sayılmaz ve vergi kesintisine tabi değildir. Bu muafiyeti aşan nakit ödeme ise ücret olarak vergilendirilir (İstanbul VDB özelgesi, 2014, ikincil kaynak). Kanuna göre içeriden atanan yönetici, aksine karar yoksa normal yönetim giderlerinin yarısına katılmaz (KMK md. 40/4). Nakit ödemenin SGK açısından durumu belirsizdir.

Lojman

Lojman için kapıcıdan kira istenemez. Su, elektrik ve ısınma giderine katılımı sözleşmeyle belirlenir.
İş sözleşmesi sona erdiğinde kapıcıya tahsisli yer 15 gün içinde boşaltılır. Boşaltılmazsa mülki amir kararıyla bir hafta içinde zabıtaca boşaltılır (KMK Ek md. 2).

Kapıcı gideri nasıl paylaştırılır?

Aralarında başka türlü anlaşma yoksa kat malikleri kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderlerine ve bunlar için toplanacak avansa eşit olarak katılır (KMK md. 20/1-a). Bu, arsa payına göre paylaştırılan sigorta ve onarım giderlerinden farklıdır. "Başka türlü anlaşma" çoğunlukla yönetim planıyla yapılır; kurul kararıyla dağıtım anahtarının değiştirilmesi iptal riski taşıyabilir.

İşten ayrılışta

Kıdem tazminatı (1475 sayılı Kanun md. 14) ve ihbar süreleri (4857 sayılı Kanun md. 17) kapıcılar için de geçerlidir. Kıdem tazminatı tavanı yılda iki kez güncellendiği için hesapta güncel tavanı kullanın.

Aylık kontrol listesi

Ayın 10'una kadar: önceki ayın eksik gün bildirimleri.
Ay sonuna kadar: önceki ayın SGK primi ödemesi.
İşe giriş varsa: bildirge çalışmaya başlanan ayın sonuna kadar.
Yılda bir: sağlık kontrolü; ısıtma sezonu öncesi ateşçi belgesi kontrolü.
Kapıcı dışı personel için genel rejim beyanları (mali müşaviriniz aracılığıyla).

Konutra'da nasıl?

Konutra'nın personel bölümünde konut kapıcısı (kolay işveren) ile diğer personel ayrı türlerdir; kapıcı için muhtasar takvimi açılmaz, prim ödeme ve eksik gün görevleri açılır. Sağlık raporu ve ateşçi belgesi tarihleri kartta tutulur, yıllık kontrol yükümlülük takviminde hatırlatılır. Kapıcı gideri varsayılan olarak bölümlere eşit dağıtılır. Bordro ve beyan için mali müşavirinize dışa aktarım alırsınız; vergi ve SGK kararları yine mali müşavirinizindir.

Kaynaklar

Konut Kapıcıları Yönetmeliği (RG 03.03.2004, 25391) — https://alomaliye.com/2004/03/03/konut-kapicilari-yonetmeligi/
SGK Genelgesi 2019/6 (konut kapıcılığı, kolay işverenlik) — https://alomaliye.com/2019/03/06/sgk-genelgesi-2019-6-konut-kapiciligi/
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.193.pdf
Apartman ve site çalışanlarında vergi kesintisi, özelge özetleri (ikincil kaynak) — https://www.isvesosyalguvenlik.com/ev-apartman-site-calisanlarindan-vergi-kesintisi-yapilacak-ve-yapilmayacak-haller/
Apartman yöneticisi gelir vergisi, İstanbul VDB özelgesi özeti (ikincil kaynak) — https://www.alomaliye.com/2014/04/17/apartman-yoneticisi-gelir-vergisi-ve-belge-duzeni/amp/
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (md. 20, 40, Ek md. 2) — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.634.pdf

Hukuki danışmanlık değildir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayın tarihindeki mevzuat metinlerine dayanır. Mevzuat değişebilir; "doğrulanmalı" diye işaretlenen noktalar ve somut durumunuz için resmî metne ve bir hukukçuya başvurun.